ಕೃತಘ್ನ ಮನುಷ್ಯ

ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜೀವಗಳು

ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಡವ ಇದ್ದ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೂ ಗತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ದಿನವೂ ಬೈಯುತ್ತಿದ್ದಳು, “ಮಕ್ಕಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸೊರಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನೀನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೀಯ! ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಹೋಗು, ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿ ಊಟಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡು!”

ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಬೇಸತ್ತ ಬಡವ ಒಂದು ದಿನ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಟ್ಟ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದ.

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ನೀರು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಮುಚ್ಚಿದ ಒಂದು ಬಾವಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದರೆ, ಬಾವಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹುಲಿ, ಒಂದು ಕೋತಿ, ಒಂದು ಹಾವು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ! ಅವರೂ ಮೇಲೆ ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು ಕಂಡರು.

ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

“ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪುಣ್ಯ. ನನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತು. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳ ಜೊತೆ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಹುಲಿ ಕೂಗಿತು. “ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದರೇ ಎಲ್ಲರೂ ನಡುಗುತ್ತಾರೆ. ನನಗೂ ಭಯ,” ಎಂದ ಬಡವ. “ನಿನಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಯಾವ ಅಪಾಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಮೂರು ಸಲ ಆಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಿತು ಹುಲಿ.

ಬಡವ ಯೋಚಿಸಿದ, “ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸುವಾಗ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ಅದೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ.” ಅವನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿದ. ಆಮೇಲೆ ಕೋತಿಯನ್ನೂ ಮೇಲೆತ್ತಿದ. ಹಾವು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಹಿಂಜರಿದ. “ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ನಾವು ಕಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ, ಆಜ್ಞೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಚ್ಚುತ್ತೇವೆ. ನಾನೂ ಮೂರು ಸಲ ಆಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಿತು ಹಾವು. ಬಡವ ಅದನ್ನೂ ಮೇಲೆತ್ತಿದ.

ಆಗ ಮೂರೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೇಳಿದವು, “ಕೆಳಗಿರುವ ಆ ಮನುಷ್ಯ ಎಲ್ಲ ಕೆಟ್ಟತನದ ಗೂಡು. ಅವನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಬೇಡ. ಅವನನ್ನು ನಂಬಬೇಡ.”

“ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಉತ್ತರದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗುಹೆ ಇದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬಾ, ನಿನ್ನ ಉಪಕಾರ ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಿತು ಹುಲಿ. “ನನ್ನ ಮನೆ ಆ ಗುಹೆಯ ಹತ್ತಿರ, ಜಲಪಾತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ,” ಎಂದಿತು ಕೋತಿ. “ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೋ,” ಎಂದಿತು ಹಾವು. ಮೂರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದಾರಿ ಹಿಡಿದವು.

ಕೋತಿಯ ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣು

ಬಾವಿಯೊಳಗಿನ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೂಗಿದ, “ನನ್ನನ್ನೂ ಮೇಲೆತ್ತು!” ಬಡವನ ಮನಸ್ಸು ಕರಗಿತು. “ಅವನೂ ನನ್ನಂತೆ ಮನುಷ್ಯನೇ,” ಎಂದುಕೊಂಡು ಅವನನ್ನೂ ಮೇಲೆತ್ತಿದ.

“ನಾನು ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಾರ. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆ ಇದೆ. ಚಿನ್ನದಿಂದ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾದರೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಾ,” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮನುಷ್ಯ ಹೊರಟುಹೋದ.

ಬಡವ ಎಷ್ಟು ಅಲೆದರೂ ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಕೋತಿಯ ಮಾತು ನೆನಪಾಯಿತು. ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಕೋತಿ ಅವನಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಸಿಹಿಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವನಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವ ಬಂದಂತಾಯಿತು.

“ಹಣ್ಣು ಬೇಕಾದಾಗ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಬಾ,” ಎಂದಿತು ಕೋತಿ. “ನೀನು ನಿಜವಾದ ಗೆಳೆಯ. ನನ್ನನ್ನು ಹುಲಿಯ ಬಳಿಗೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು,” ಎಂದ ಬಡವ.

ಹುಲಿಯ ಉಡುಗೊರೆ

ಕೋತಿ ಅವನನ್ನು ಹುಲಿಯ ಗುಹೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಹುಲಿ ಬಡವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಉಪಕಾರ ತೀರಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು.

“ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕುಮಾರನ ಕುದುರೆ ಹತೋಟಿ ತಪ್ಪಿ ಓಡಿ ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿತು. ಆ ಚಿಲುಮೆಯ ಬಳಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದೆ. ಅವನ ಮೈಮೇಲಿದ್ದ ಈ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೆ. ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು,” ಎಂದಿತು ಹುಲಿ.

“ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಾರ ಇವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಡಬಹುದು,” ಎಂದುಕೊಂಡು ಬಡವ ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದ. ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಾರ ಕಾಲು ತೊಳೆಯಲು ನೀರು ಕೊಟ್ಟು, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಆಸನ ಹಾಕಿ, ಊಟ ಕೊಟ್ಟು ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿದ. “ಹೇಳಿ, ನಿಮಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ.

“ಈ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಡು,” ಎಂದು ಬಡವ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ.

ಕೃತಘ್ನನ ಮೋಸ

ಒಡವೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೆ ನೆನಪಾಯಿತು, “ಇವನ್ನು ನಾನೇ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೆ!” ಅವನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ ಖಚಿತ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. “ಇಲ್ಲೇ ಇರಿ, ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಬರುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದ.

“ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು?” ಎಂದು ರಾಜ ಕೇಳಿದ. “ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನು ತಂದ,” ಎಂದ ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಾರ. ರಾಜ ಯೋಚಿಸಿದ, “ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದವನು ಅವನೇ!” ಅವನು ಕಾವಲುಗಾರರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ, “ಅವನನ್ನು ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ. ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ.”

ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಬಡವನಿಗೆ ಹಾವಿನ ಮಾತು ನೆನಪಾಯಿತು. ಅವನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡ ಕೂಡಲೇ ಹಾವು ಅವನ ಮುಂದೆ ಬಂತು. “ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿತು. “ಈ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸು,” ಎಂದ ಬಡವ.

“ನಾನು ರಾಣಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತೇನೆ. ಯಾವ ಮಂತ್ರವಾದಿಯೂ ವೈದ್ಯನೂ ಆ ವಿಷವನ್ನು ಇಳಿಸಲಾರರು. ನಿನ್ನ ಕೈ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ನೀನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತೀಯ,” ಎಂದಿತು ಹಾವು.

ಸತ್ಯ ಹೊರಬಂತು

ಹಾವು ರಾಣಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿತು. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಹಾಕಾರ ಎದ್ದಿತು. ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳು, ವೈದ್ಯರು, ಬೇರೆ ದೇಶದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದರು. ಆದರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ವಿಷ ಇಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಡಂಗುರ ಸಾರಿಸಲಾಯಿತು.

ಡಂಗುರ ಕೇಳಿ ಬಡವ ಹೇಳಿದ, “ನಾನು ರಾಣಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಕೂಡಲೇ ಅವನ ಸರಪಳಿ ಬಿಚ್ಚಿ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅವನು ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ವಿಷ ಇಳಿಯಿತು.

ರಾಜ ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳಿದ, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಿ, ಈ ಚಿನ್ನ ನಿಮಗೆ ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು?” ಬಡವ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದ. ರಾಜ ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಾರನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ. ಬಡವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.

ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡು, ಬಂಧುಮಿತ್ರರ ಜೊತೆ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳಿದ. ಉಪಕಾರ ಪಡೆದ ಮೂರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅದನ್ನು ನೆನೆದು ತೀರಿಸಿದವು. ಉಪಕಾರ ಪಡೆದ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ಮೋಸದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟ.